TP.HCM hướng đến việc xây dựng và phát triển 'Thành phố sáng tạo'
Ngày 14/11, Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM và Trường Đại học Văn hóa TP.HCM đã phối hợp tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề Phát huy nguồn lực văn hóa để xây dựng và phát triển "Thành phố sáng tạo" của TP.HCM.
Hôm 14/11, Viện Nghiên cứu phát triển Thành phố và Trường Đại học Văn hóa TP.HCM tổ chức hội thảo với chủ đề "Phát huy nguồn lực văn hóa để xây dựng và phát triển Thành phố sáng tạo của TP.HCM".
Đến tham dự có các nhà nghiên cứu và giới chuyên môn gồm: ông Phạm Bình An - Phó Viện trưởng phụ trách Viện Nghiên cứu phát triển TP HCM; ông Nguyễn Thế Dũng, Nguyên Hiệu trưởng, Trường Đại học Văn hóa TP HCM; ông Trịnh Đăng Khoa, Phó Hiệu trưởng, Trường Đại học Văn hóa TP HCM; bà Trần Thị Ngọc Hân, Đại diện Văn phòng UNESCO tại Hà Nội; bà Nguyễn Thị Thu Hà, Giám đốc trung tâm phát triển Công nghiệp Văn hóa và Nghệ thuật đương đại, Viện Văn hóa nghệ thuật quốc gia Việt Nam, ông Nguyễn Tiến Hưng, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần phim Giải Phóng...
Giới chuyên môn đã đưa ra nhận định thành phố cần xem xét, xác định rõ thương hiệu địa phương là gì nhằm tập trung vào việc xây dựng, phát triển "thành phố sáng tạo", khẳng định với thế giới.
Hiểu đơn giản, "Thành phố sáng tạo" là nơi mà nguồn tài nguyên chính của nó chứa tính sáng tạo của người dân, nó là tài nguyên quan trọng, tạo ra của cải cho thành phố và xã hội. Dù vậy, khái niệm này vẫn chưa cụ thể, chính xác. Hiện nhiều quốc gia thảo luận, bổ sung để hoàn thiện.
Tính đến nay, mạng lưới Thành phố sáng tạo có sự tham gia của hàng trăm thành phố trên thế giới. Mạng lưới này tập trung vào 7 lĩnh vực sáng tạo gồm thiết kế, văn học, âm nhạc, thủ công mỹ nghệ và nghệ thuật dân gian, ẩm thực, điện ảnh, nghệ thuật truyền thông.
"UNESCO đã thành lập mạng lưới các Thành phố sáng tạo từ năm 2004, nhằm thúc đẩy hợp tác giữa các thành phố. Họ xem sáng tạo là động lực, yếu tố chiến lược cho sự phát triển bền vững trên các lĩnh vực kinh tế, xã hội, văn hóa và môi trường", PGS.TS Nguyễn Thế Dũng, nguyên Hiệu trưởng trường Đại học Văn hóa TP.HCM phát biểu tại hội thảo.
Theo đó, mạng lưới các Thành phố sáng tạo UNESCO (UCCN) là chương trình quốc tế hiện có 350 thành phố thành viên từ hơn 100 quốc gia. Các thành phố thành viên xác định văn hóa, sáng tạo là yếu tố chiến lược phát triển đô thị bền vững.
Yêu cầu tiên quyết của các thành phố trong UCCN là phải tiên phong thúc đẩy khả năng tiếp cận văn hóa và tăng cường sức mạnh sáng tạo của người dân nhằm phát triển đô thị bền vững.
Đồng thời, Thành phố sáng tạo cũng phải hợp tác với các thành viên khác của UCCN để thúc đẩy các biện pháp đối phó với những thách thức mang tính toàn cầu như biến đổi khí hậu, gia tăng bất bình đẳng hay tốc độ đô thị hóa quá nhanh.
Tại Việt Nam, vào năm 2019, UNESCO đã công nhận Hà Nội là Thành phố sáng tạo trên lĩnh vực thiết kế. Vào tháng 10/2023, UNESCO công nhận Hội An là Thành phố sáng tạo trên lĩnh vực thủ công và nghệ thuật dân gian và Đà Lạt là thành phố sáng tạo trên lĩnh vực âm nhạc.
Ngày 16/4/2021, Bộ Văn hóa, thể thao và Du lịch ban hành Kế hoạch xây dựng Đề án phát triển mạng lưới thành phố sáng tạo nằm trong hệ thống thành phố sáng tạo UNESCO.
Theo kế hoạch này, TP.HCM cũng là một trong những địa phương tiếp theo, cùng với thành phố Huế, Đà Nẵng, Hạ Long, Vũng Tàu... có tiềm năng phát huy sáng tạo để phát triển bền vững và có khả năng tham gia vào mạng lưới Thành phố sáng tạo của UNESCO.
Vì vậy, hội thảo tập trung vào 3 nhóm chủ đề: Lợi thế và thách thức của văn hóa TP.HCM trong phát triển Thành phố sáng tạo; Các nguồn lực văn hóa TP.HCM để xây dựng và phát triển Thành phố sáng tạo; Những giải pháp để phát huy các nguồn lực văn hóa xây dựng và phát triển Thành phố sáng tạo có hiệu quả trong thời gian tới.
"Khi thành phố tham gia vào UCCN, chúng ta sẽ hưởng lợi từ nền tảng trao đổi và hợp tác quốc tế tích cực. Trở thành một phần của UCCN, các thành phố cũng được hưởng lợi từ các thành viên của gia đình UNESCO...", Giám đốc Trung tâm Phát triển công nghiệp văn hóa và Nghệ thuật đương đại, Viện Văn hóa Nghệ thuật Quốc gia Việt Nam, TS Nguyễn Thị Thu Hà phân tích lợi ích khi tham gia UCCN.
Do đó, các nhà nghiên cứu đồng ý rằng thông qua mạng lưới sáng tạo, TP.HCM sẽ có cơ hội học hỏi kinh nghiệm từ những Thành phố sáng tạo khác, giúp nâng cao năng lực cạnh tranh. Hơn nữa, việc gia nhập mạng lưới sẽ mở ra cơ hội hợp tác và giao lưu quốc tế trong lĩnh vực sáng tạo cùng văn hóa.
Đặc biệt, TP.HCM cũng có cơ hội tiếp cận các xu hướng và mô hình quản lý tiên tiến để vận dụng. Đây cũng là cú hích thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển ngành công nghiệp văn hóa và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao về lĩnh vực sáng tạo.
