Tư duy suy giảm khi 'ham' dùng AI
Nghiên cứu của MIT chỉ ra não bộ con người kém tư duy và khả năng ghi nhớ giảm khi lạm dụng AI.
Theo Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), nghiên cứu dựa trên kết quả đo sóng não báo cáo rằng lạm dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có thể khiến não bộ trở nên lười biếng hơn. Điều này dẫn đến những hậu quả tiêu cực cho khả năng học tập và ghi nhớ.
Tại phòng thí nghiệm, 54 tình nguyện viên (từ 18-39 tuổi) viết bài luận SAT trong 20 phút. Tiến sĩ Nataliya Kosmyna, nhà nghiên cứu chính, đã chia người tham gia thành 3 nhóm: sử dụng ChatGPT, tra cứu bằng công cụ tìm kiếm (Google) và nhóm tự xử lý bằng trí nhớ mà không có hỗ trợ.
Trong suốt quá trình thí nghiệm, các nhà khoa học đã sử dụng điện não đồ (EEG) để phân tích. Thiết bị giúp họ theo dõi và ghi lại hoạt động não của những người tham gia. Kết quả thu được từ EEG cho thấy những khác biệt rõ rệt trong hoạt động não bộ giữa 3 nhóm.
Kết nối não bộ yếu đi là phát hiện quan trọng nhất. Mức độ kết nối giữa các vùng não giảm xuống một cách có hệ thống tương ứng với mức độ hỗ trợ từ công cụ.
Trong đó, nhóm tự viết có hoạt động não mạnh mẽ và rộng nhất. Nhóm sử dụng Google ở mức trung bình. Trong khi đó, nhóm dùng ChatGPT có hoạt động và liên kết thần kinh tổng thể yếu nhất. Não bộ dường như ủy thác công việc cho máy móc khi dùng AI.
Khi được yêu cầu trích dẫn lại nội dung bài luận, nhóm sử dụng ChatGPT thể hiện khả năng gợi nhớ kém hơn đáng kể so với 2 nhóm còn lại. Thậm chí, nhóm này còn có cảm giác không phải của mình. Họ cho thấy sự thiếu gắn kết và tư duy với bài làm.
Nghiên cứu kéo dài 4 tháng đã đi đến kết luận đáng báo động. Nhóm sử dụng ChatGPT thể hiện kém hơn nhóm tự viết ở mọi cấp độ, từ hoạt động thần kinh, sự phong phú về ngôn ngữ, cho đến điểm số được chấm bởi cả giáo viên và giám khảo AI.
Do đó, các nhà khoa học cảnh báo rằng dù công cụ trí tuệ nhân tạo khá thuận tiện, song, việc lạm dụng có thể gây suy giảm kỹ năng học tập và tư duy phản biện. Khi giao phó cho AI, não bộ mất đi cơ hội rèn luyện, ghi nhớ và tạo liên kết sâu sắc với kiến thức.
Nghiên cứu này là lời nhắc nhở quan trọng về việc sử dụng AI một cách khôn ngoan. Con người nên xem chúng như trợ lý khơi nguồn ý tưởng, không phải bộ não thay thế.
